Historie van het Rechthuis Aduard
Het Rechthuis van Aduard stond centraal in de geschiedenis van het dorp Aduard na 1594. Bij alle gebeurtenissen heeft het een grote rol gespeeld. Enige voorbeelden:

  • -de provincie neemt het kloosterland over en handhaaft de rechtspraak in het nieuwe dorp Aduard (1594)
  • -de adel eigent zich de macht over bestuur en rechtspraak toe (1659)
  • -boeren komen in opstand tegen de heer van Aduard (1747,
  • -volksrechters vervangen de adel (1795
  • -invoering van de burgerlijke stand (1811)  

Een nieuw Rechthuis in een nieuw dorp
In 1594 werd het cisterciënzer klooster opgeheven waarna bijna alle gebouwen werden afgebroken. Het dorp Aduard ontstond en er werd een nieuw Rechthuis annex herberg gebouwd vlak bij de Zuiderpoort. Het pand werd gebruikt voor rechtspraak bij zaken tussen burgers en bij  strafzaken alsmede bij onroerendgoedtransacties, erfenissen en boedelscheidingen. Ook veilingen vonden in het pand plaats. Daarnaast was er de herberg gedreven door de kastelein die ook in het pand woonde. Aanvankelijk bestond het Rechthuis uit het voorste deel met twee kamers, gang en zolder. 

Herbergier, boer, bakker 
Waarschijnlijk kort na 1815 werd een schuur achter aangebouwd. In die schuur bevond zich een verdiepte kelderkeuken waarachter de herbergier ook vee hield. Vanaf 1840 was er tevens sprake van een bakkerij in een klein losstaand gebouwtje naast de schuur. Het bakkerswinkeltje bevond zich aan de noordkant in de gang.

Gemeentehuis en bank
De rechtspraak hield in 1803 op maar een nieuwe gebruiker diende zich aan. Voortaan benutte het gemeentebestuur van Aduard het Rechthuis. Er werd zelfs een apart vertrek voor dat bestuur op een verdieping achter het voorhuis gebouwd, de fraaie bovenzaal met een houten gewelf met een harmonica schuifwand. In een klein vertrek beneden aan de straat vond de gemeentesecretarie zijn plek en de burgemeester verbleef ook in een zijruimte. In 1902 verlegde het gemeentebestuur zijn zetel naar de locatie direct naast het café waar een nieuw gemeentehuis was gebouwd. Van circa 1870 tot 1970 gebruikte de Nutsspaarbank de bovenzaal die ook dienst deed bij toneelvoorstellingen en zelfs twee keer kerkzaal was (rond 1920 en 1945).

Bakkerij en dokterspraktijk

In 1936 stootte de nieuwe eigenaar bij een verbouwing het café af en concentreerde zich op brood, koek en banket. De huisarts betrok in 1970 het pand als woning en praktijkruimte. In 2001 verwierf de Stichting Zuiderpoort Klooster Aduard het verwaarloosde pand en verhuurde het enige tijd als woonruimte. Sinds 2013 vinden in het gerestaureerde Rechthuis regelmatig vergaderingen en bijeenkomsten plaats en komt het publiek er voor exposities. .

Het voormalig Rechthuis ca.1910